stat4u Wioski w internecie - strony internetowe wiosek

Sondy

Jak oceniasz realizację projektu Pożyteczne Wakacje 2017?
 

Licznik odwiedzin

975217
DziśDziś45
WczorajWczoraj537
W tym tygodniuW tym tygodniu1243
W tym miesiącuW tym miesiącu4596
Wszystkie dniWszystkie dni975217

Newsletter

Jeśli chcesz dostawać informację o nowościach na maila zapisz się do newslletera.
Reklama
Reklama
Reklama

Grafika - losowo

Mapa

Reklama

Terminarz

styczeń 2018
N P W Ś C Pt S
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń
Reklama
Reklama

Znajomi ze szkoly...

Reklama
Reklama

Komunikacja lokalna

Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama

CMENTARZ W KIKOŁACH

Cmentarz zbudowany w środku wsi na skrzyżowaniu drogi krajowej nr 62 oraz starego gościńca prowadzącego do Wólki Kikolskiej, jest anonimowy. Turysta zwiedzający okolicę, przypadkowy przechodzeń, czy kierowca samochodu, który wyznaczy sobie to miejsce na postój, obejrzy mały ładnie utrzymany cmentarz, nieopisany i tajemniczy. Także mieszkańcy najbliższej okolicy wiedzą tylko, że to cmentarz niemiecki z czasów pierwszej wojny, starsi może jeszcze pamiętają, że w czasie okupacji Niemcy wystawiali przy cmentarzu wartę honorową. Tablica informacyjna na kamiennym obelisku znikła bardzo dawno i tak już zostało.

Wniosek o przywrócenie tablicy na cmentarzu, zgłoszony na zebraniu wiejskim w ubiegłym roku skrzętnie zanotował przedstawiciel wójta Gminy, odczytano także oryginalny napis.

15 sierpnia br. upłynie setna rocznica  opisanych wydarzeń. Czy zdążymy ?

Okrążenie twierdzy Modlin

Powstanie cmentarza związane było z działaniami wojsk niemieckich na naszych ziemiach w lipcu i sierpniu 1915 roku. Wielka wojna w Europie wybuchła w pierwszych dniach sierpnia 1914r. Na froncie wschodnim państwa centralne-Niemcy oraz Austro-Węgry – walczyły z Rosją, między innymi na terenie Królestwa Polskiego.

W lipcu 1915r. front zbliżył się do Modlina, wielkiej twierdzy budowanej od 1807r. do 1813r. okres napoleoński i rozbudowywanej od roku 1832 w okresie caratu. Postępy w uzbrojeniu, głównie w artylerii oraz rozbudowa linii kolejowych wywołały decyzję otoczenia twierdzy łańcuchem fortów. Prace te trwały do wybuchu wojny w 1914 r.

Twierdza Modlin była ważnym punktem oporu, rosyjskiego planu wojennego przewidującego obronę na linii Wisły. Załoga twierdzy liczyła 105 000 żołnierzy, otrzymała rozkaz obrony w czasie odwrotu rosyjskiej armii polowej latem 1915 r.

W lipcu i pierwszych dniach sierpnia, armia niemiecka stopniowo otoczyła twierdzę, pierścień oblężniczy zostaje całkowicie zamknięty w dn. 10 sierpnia. Oblężnicze wojska niemieckie liczyły 80 000 żołnierzy, dowodził generał Beseler.

Działania wojenne w sierpniu 1915r. między Narwią a Wkrą.

Na płn. wschodnim odcinku  frontu oblężenia, od Borkowa nad Wkrą do Orzechowa nad Narwią zajęła pozycje 14 Dywizja Landwehry, w tym odcinek od Cegelni Psuckiej do Narwi Brygada Pfeila [174 Brygada Piechoty]. Front przebiegał wschodnim skrajem Wólki Kikolskiej oraz wzdłuż drogi zw. Leśniczówka do Narwi i dalej do Olszewnicy. W dniach 10 do 12 sierpnia na odcinku pomiechowskim zajęła stanowiska niemiecka artyleria ciężka. Rosjanie podzielili teren twierdzy na sześć taktycznych odcinków do obrony. Czwarty odcinek pomiechowski obejmował teren po obu stronach linii kolejowej, był w połowie pokryty lasem. Było to główne pole walki. Rosyjska linia obrony od Goławic do Czarnowa składała się z sześciu fortów i dzieła nr.8 położonego na skraju wysokiego brzegu Narwi, zbudowanych z betonu o znacznej wytrzymałości.

Wojska niemieckie korzystały z linii kolejowej z Prus Wschodnich, rozładunek materiałów wojennych odbywał się na stacji kolejowej Świercze. W dn.13 sierpnia o godz. 10 rozpoczął się atak poprzedzony przygotowaniem artyleryjskim .Około godz. 13 piechota brygady Pfeila opanowała Psucin i Kikoły oraz ważne wzgórze 102, na przecięciu drogi z Kikół do Psucina z polną skośną drogą z Czarnowa do Wólki Kikolskiej. Od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku droga ta nie istnieje.  Ostrzał artyleryjski fortów kierowany jest przez obserwatorów z balonów a także z samolotów. Wieczorem przerwano czołową pozycje obrony rosyjskiej, wojska niemieckie posuwały się naprzód.

W dniu 14 sierpnia po ataku artyleryjskim nastąpił szturm piechoty na główną linię obrony wojsk rosyjskich, którą przełamano dopiero następnego dnia po południu. W dn.16 i17 sierpnia szturmowano forty  XVa,  XVb,  XVIa,  XVIb oraz dzieło nr.8.

Do szturmu wyznaczono pułk 38, pułk 10 śląski i 101 saski pułk Landwehry, który poniósł największe straty. Rosjanie stopniowo opuszczają forty. Brygada Pfeila przekroczyła  Wkrę 19 sierpnia nad ranem.

Budowa cmentarzy

Bezpośrednio po wygranej bitwie, aż do końca wojny w 1918 r. zakładali Niemcy cmentarze wojenne. W Gubernatorstwie Warszawskim założono 13 cmentarzy, w tym w Modlinie, Nasielsku, Psucinie i w Kikołach. Nazwano je cmentarzami chwały [Ehrenfriedhof]. Największy cmentarz powstał w Modlinie, doskonale zaprojektowany i wykonany, z monumentalnym pomnikiem, pochowano tam około 400 żołnierzy.

W Psucinie pochowano 160 żołnierzy z saksońskiego 101 pułku Landwery, zginęli oni prawdopodobnie w czasie walk o fort XVI b. Cmentarz nie zachował się do naszych czasów, przed drugą wojną światową szczątki poległych żołnierzy zostały przeniesione przez instytucje niemieckie na inne miejsce. Obecnie na miejscu byłego cmentarza przy ul.Lipowej 13 znajduje się pole uprawne [obok posesje rodziny Szymańskich i Różalskich]

W Kikołach pochowano 115 żołnierzy, także z saksońskiego 101 Pułku Piechoty Landwehry, dowodzonego przez ppłk. Schuriga, poległych 16 sierpnia i w dniach następnych 1915 r. podczas ataku na fort XVI a w Czarnowie. Założony cmentarz był niewielki [obecne wymiary ok. 20m.x18m= 360 m.kw.] z brzozowym ogrodzeniem. Na wysokiej brzozowej bramie umieszczono liczbę101, oznaczającą nr w/w pułku piechoty.

W części środkowej cmentarza ustawiono obelisk z pamiątkową płytą ku czci poległych żołnierzy. Na płycie był wykonany pismem gotyckim napis:

Hier ruhen 115 Sachsen

L.I.R.

gefallen  16.8.1915 Mitkampfern

2 Ldstm.  Pion.  Komp

XII  A. K.

Tłumaczenie polskie:

Tu  spoczywa  115  Sasów 101 Pułk Piechoty Landwery poległych 16.8.1915r. Towarzysze broni z 2 Kompani Saperów Landszturmu XII Korpusu  Armijnego.

Kamienny monument ufundowali towarzysze broni poległych, z 2 Kompani Saperów Landszturmu XII Korpusu Armijnego. [saksońskiego].

Z czasem brzozowe ogrodzenie cmentarza w Kikołach zbutwiało, uległo degradacji. Modernizację cmentarza przeprowadził latem 1918 roku oddział grobownictwa  wojennego wojsk niemieckich Warszawa - Modlin.

Wybudowano nowy mur z płaskorzeźbą krzyża żelaznego i żeliwnymi płytami na których umieszczono napis upamiętniający poległych żołnierzy niemieckich i rosyjskich. Groby żołnierzy rosyjskich oznaczano jednolitymi prawosławnymi krzyżami sosnowymi z wypalonym numerem z listy poległych, nie wszystkie krzyże zostały zaopatrzone nazwiskiem zmarłego żołnierza. Wśród poległych żołnierzy rosyjskich byli Polacy, którzy jako poddani carscy byli zobowiązani do służby w tej armii, wynikało to z terytorialnego systemu mobilizacyjnego armii rosyjskiej. Groby niemieckie miały zazwyczaj pełną metrykę. Tablice te niestety nie zachowały się do dzisiejszych czasów, nie jest  obecnie znany pełny wizerunek cmentarza w Kikołach.

Od sierpnia 1915 r. do jesieni 1918 r. roku sekcja grobownictwa wojennego na terenie całego Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego zidentyfikowała poległych około 157 000 żołnierzy rosyjskich, w tym polskich,  oraz około 88 000 niemieckich w tym wielu legionistów polskich.


Kazimierz A. Trejber


Cmentarz w Kikołach
 

you are here: Start Sołectwa Stare Orzechowo Historia Starego Orzechowa Cmentarz w Kikołach